کدام نوع رژیم غذایی برای پیشگیری از سنگ کلیه توصیه می‌شود؟

در واقع، هیچ رژیم غذایی برای پیشگیری از سنگ کلیه وجود ندارد. اکثر توصیه‌های رژیم غذایی بر اساس نوع سنگ و به صورت شخصی سازی برای هر فرد تهیه می‌شود.

سنگ‌های اکسالات کلسیم: معمول‌ترین نوع سنگ‌ها

اکسالات به‌صورت طبیعی در بسیاری از غذاها یافت می‌شود، از جمله میوه‌ها و سبزیجات، مغزها و دانه‌ها، غلات و حتی
شکلات و چای. برخی مثال‌های غذایی با سطح بالای اکسالات شامل بادام زمینی، رازیانه، اسفناج، شکلات و
سیب‌زمینی شیرین است.

چه مواردی در رژیم غذایی برای پیشگیری از سنگ کلیه کمک کننده هستند؟

• محدود کردن مصرف غذاهایی با سطح بالای اکسالات، ممکن است برای دارندگان این نوع سنگ ها _ که نوع پراهمیت سنگ کلیه است _ مفید باشد.

• مصرف غذاها و نوشیدنی‌های حاوی کلسیم مانند شیر، ماست و برخی از انواع پنیرها همراه با غذاهای دارای مقادیر بالای اکسالات در طی یک وعده غذایی.

اکسالات و کلسیم موجود در این غذاها احتمالاً قبل از ورود به کلیه‌ها، در معده و روده ها، به یکدیگر وصل می‌شوند. این امر باعث کاهش احتمال ایجاد سنگ‌های کلیه می‌شود.

• کلسیم رژیم غذایی خود را کاهش ندهید.
  کلسیم دشمن نیست اما سوءتفاهمی وجود دارد، مبنی بر اینکه کلسیم عامل اصلی در تشکیل سنگ‌های اکسالات کلسیم است. باید بدانید که برعکس، رژیم کم‌کلسیم، احتمال ابتلا به سنگ کلیه را افزایش میدهد.

میزان توصیه‌شده مصرف کلسیم برای پیشگیری از سنگ‌های کلسیمی بین 1000 تا 1200 میلی‌گرم در روز است (می‌توانید 3 وعده محصولات لبنی را با وعده‌های غذایی مصرف کنید تا به توصیه رسیدگی کنید).

• سعی کنید مقدار نمک رژیم غذایی‌تان را کاهش دهید.
  مصرف اضافی نمک باعث می‌شود مقدار بیشتری از کلسیم را در ادرار از دست بدهید. نمک و کلسیم از یک مسیر در کلیه استفاده می‌کنند، بنابراین اگر غذاهایی با مقدار زیاد نمک مصرف کنید، این موجب افزایش نشتی کلسیم در ادرار می‌شود.
  بنابراین، رژیم غذایی سرشار از نمک می‌تواند احتمال ابتلا به سنگ کلیه را افزایش دهد. باید توجه داشت که در منابع پنهان هم نمک زیادی نهفته است، از جمله غذاهای کنسرو شده یا فراوری شده تجاری و حتی غذاهای آماده رستوران و فست‌فود.
  می‌توانید میزان مصرف نمک خود را با انتخاب غذاهای تازه – با مقدار نمک کم – کاهش دهید. این کار می‌تواند در کاهش نشتی کلسیم در ادرار نیز اثر مطلوبی داشته باشد. همچنین اگر فشار خون بالایی دارید، به کنترل فشار خون شما کمک خواهد کرد.

سنگ اسید اوریک: یکی دیگر از سنگ‌های معمول

گوشت قرمز، اعضای داخلی و میگو‌ها مقادیر زیادی از یک ترکیب شیمیایی طبیعی به نام پورین دارند. مصرف بالای پورین منجر
به تولید بیشتر اسید اوریک و بار اسیدی بزرگتری برای کلیه‌ها جهت دفع آن می‌شود. دفع بیشتر اسید اوریک منجر به اسیدیته
بیشتر ادرار می‌شود. غلظت اسید بالای ادرار باعث سهولت بیشتری در تشکیل سنگ‌های اسید اوریک می‌شود.

برای پیشگیری از سنگ‌های اسید اوریک،

• مصرف غذاهای پرپورین مانند گوشت قرمز، اعضای داخلی، نوشیدنی‌های الکلی،
  ترکیب‌های گوشتی، ماهی‌های سردابی، ماهی‌های خیس و میگو را کاهش دهید.
• برنامه رژیم غذایی سالمی را دنبال کنید که از میوه‌های بیشتر، غلات کامل و محصولات لبنی کم چربی تشکیل شده است.
• مصرف مواد غذایی شیرین‌شده با قند و نوشیدنی‌های شیرین‌شده را محدود کنید.
• مصرف الکل را نیز محدود کنید چون ممکن است سطح اسید اوریک در خون را افزایش دهد.
• از رژیم‌های کوتاه‌مدت نیز به این دلیل که ممکن است سطح اسید اوریک خون را افزایش دهد، بپرهیزید.
• کاهش پروتئین‌های مبتنی بر حیوانات و مصرف بیشتر میوه‌ها و سبزیجات به کاهش اسیدیته ادرار کمک می‌کند و ممکن است به کاهش احتمال تشکیل سنگ‌های اسید اوریک نیز کمک کند.

 مصرف ویتامینها یا مکمل  های معدنی، مفید یا مضر؟

باید گفت که تاکنون نشانی از ضرر، در ویتامین‌های گروه B – شامل تیامین، ریبوفلاوین، نیاسین، B6 و B12  – دیده نشده است. در واقع، برخی مطالعات نشان داده‌اند که اتفاقا ویتامین B6، ممکن است واقعاً به افراد دارای سطح بالای اوریک در ادرارشان، کمک کند.
با این حال، بهتر است برای راهنمایی در مورد استفاده از ویتامین C، ویتامین D،
روغن‌های کبد ماهی یا سایر مکمل‌های معدنی شامل کلسیم، با پزشک یا تغذیه‌شناس خود مشورت کنید. زیرا برخی مکمل‌ها ممکن است احتمال تشکیل سنگ را در برخی افراد افزایش دهند.

توصیه‌های رژیم غذایی برای پیشگیری از سنگ کلیه

توصیه‌های عمومی

• مصرف مقدار زیاد مایع

این مایعات، شامل هر نوع مایعی مانند آب، قهوه و لیموناد که اثر مفیدی دارند می‌شود، به استثنای آب گریپ‌فروت و نوشابه.
این کار باعث کاهش غلظت ادرار می‌شود. فقط مطمئن شوید که میزان حجم ادرار، حدود ۲.۵ لیتر در روز باشد.

• محدود کردن مواد غذایی با اکسالات بالا

• مصرف کافی کلسیم غذایی

سه وعده از لبنیات در روز کمک خواهد کرد تا خطر تشکیل سنگ کلیه کاهش یابد. ( حتما همراه با وعده‌های غذایی مصرف کنید. )

• اجتناب از مصرف مکمل‌های  کلسیم اضافی

مصرف مکمل‌های کلسیم، بایستی بر اساس دستور پزشک انجام شوند.

• مصرف مقدار مناسب پروتئین

استفاده از مقدار پروتئین بالا باعث می‌شود که کلیه‌ها بیشتر کلسیم را از خود تخلیه کنند؛ بنابراین، این کار می‌تواند باعث تشکیل سنگ‌های بیشتری در کلیه شود.

• اجتناب از مصرف زیاد نمک

مصرف بالای سدیم باعث افزایش کلسیم در ادرار می‌شود که احتمال توسعه سنگ‌ها را افزایش می‌دهد.
همچنین رژیم کم نمک، برای کنترل فشار خون هم اهمیت دارد.

• اجتناب از مصرف دوزهای بالای مکمل ویتامین C

•  عرق خود را نادیده نگیرید.

سوناها، یوگای گرم و تمرین سنگین برای سلامتی شما می‌توانند خوب باشند، اما ممکن است منجر به سنگ کلیه شوند.

چرا؟ زیرا، از دست دادن آب از طریق عرق – بدون توجه به این فعالیت‌ها یا فقط به خاطر گرمای تابستان – منجر به کاهش تولید ادرار می‌شود.
هرچه بیشتر عرق کرده و کمتر ادرار کنید، این امر موجب بالا رفتن شانس تشکیل سنگ در کلیه ها میشود.
یکی از بهترین تدابیری که می‌توانید برای جلوگیری از سنگ کلیه انجام دهید، مصرف زیاد آب است که باعث تولید ادرار فراوان
می‌شود. پس اطمینان حاصل کنید که همواره به خوبی هیدراته باشید، به خصوص هنگامی که در تمرین یا فعالیت‌هایی که باعث زیاد عرق کردن هستند، شرکت می‌کنید.

• تحقیقات انجام شده نشان میدهد که کسانی که سنگ کلیه دارند، آنطور که باید به توصیه نفرولوژیست و متخصص ادراری خود توجه نمیکنند.

در این تحقیقات نشان داده شد که حدود 15% از بیماران سنگ کلیه داروهای تجویز شده را مصرف نمی کردند و 41% از توصیه های تغذیه ای که باعث جلوگیری از عود سنگ ها می شد، پیروی نمی کردند. بدون داروهای مناسب و تنظیم رژیم غذایی، سنگ ها می توانند دوباره بازگردند و خبر بدتر اینکه، سنگ های کلیوی عود کننده می توانند نشانه ای از مشکلات دیگر، از جمله بیماری کلیوی باشند.

  رژیم غذایی برای پیشگیری از سنگ کلیه

روز 1

صبحانه: بلغور جو دوسر با شیر کم چرب، تعداد انگشت شماری از انواع توت ها و چای گیاهی
میان وعده: سیب ترش با کره بادام
ناهار: سالاد کینوا با سبزیجات مخلوط، خیار، گوجه فرنگی، سینه مرغ کبابی و آب لیمو
میان وعده: ماست کم چرب با عسل
شام: ماهی قزل آلا پخته شده، کلم بروکلی بخارپز شده، برنج قهوه ای و آب

روز 2

صبحانه: اسموتی با موز، ماست کم چرب و شیر بادام
میان وعده: هویج با هوموس
ناهار: سوپ عدس، نان سبوس دار و آب
میان وعده: گلابی های بریده شده
شام: کباب ترکی با فلفل دلمه ای و پیاز وکینوآ  + آب

روز 3

صبحانه: تخم مرغ های خرد شده با اسفناج، نان تست گندم کامل و آب پرتقال
میان وعده: پنیر و آناناس
ناهار: بسته بندی مرغ کبابی با کاهو و آووکادو و آب
میان وعده: آجیل مخلوط (بدون نمک)
شام: کدو پخته شده، لوبیا سبز بخار پز، سیب زمینی شیرین و آب

روز 4

صبحانه: ماست یونانی با گرانولا و توت فرنگی تازه

میان وعده: سالاد خیار
ناهار: سالاد نخود با گوجه فرنگی گیلاس، خیار، پنیر فتا و آب
میان وعده: انگور
شام: گوشت گاو و سبزیجات، نان و آب

روز 5

صبحانه: اسموتی با انبه، ماست کم چرب و آب نارگیل
میان وعده: یک مشت بادام
ناهار: سالاد تن ماهی با سبزیجات مخلوط، گوجه فرنگی گیلاسی و آب
میان وعده: موز
شام: کباب مرغ و سبزیجات، آب

روز 6

صبحانه: غلات سبوس دار با شیر کم چرب و موز خرد شده
میان وعده: تخم مرغ آب پز
ناهار: سبزیجات با هوموس، کاهو و فلفل دلمه ای و آب
میان وعده: برش های نارنگی
شام: میگو با بروکلی و هویج، برنج قهوه ای و آب

روز 7

صبحانه: نان آووکادو بر روی نان سبوس دار و تخم مرغ خرد شده
میان وعده: توت های تازه
ناهار: سوپ
میان وعده: سیب برش داده شده با کره بادام زمینی
شام: توفو کبابی با سبزیجات مخلوط، کینوا و آب